CHIRURG I WOJNA
 We wtorek 1 VIII 1944 r. byłem lekarzem dyżurnym oddziału chirurgicznego. Przed południem dr Marian Piasecki spotkał dr. Leona Manteuffla i mnie na korytarzu szpitalnym i zatrzymawszy się przy nas szepnął: – Dziś o piątej powstanie, bądźcie w szpitalu. – Staliśmy oniemiali przy oknie wychodzącym na ulicę Górczewską. Widać było stąd mury fabryki, pod którymi w dniu 23 XII 1943 r. odbyła się egzekucja. Ukryci wtedy na strychu szpitalnym, gdyż Niemcy strzelali do okien zauważywszy ludzi przyglądających się egzekucji, patrzyliśmy przerażeni i odrętwiali z bólu, jak Niemcy ustawili pod ścianą rząd więźniów ze związanymi rękami i zalepionymi gipsem ustami i rozstrzelali ich. Salwa plutonu egzekucyjnego wywołała u mnie bolesny skurcz wstrzymujący akcję serca, przez chwilę wydawało mi się, że ginę razem z mordowanymi pod murem. Ciężko zwaliły się ciała rozstrzelanych. Oficer podszedł do nich i kopiąc butem, sprawdzał, czy jeszcze żyją. Ruszających się dobijał strzałem z rewolweru. Inni więźniowie, ciągnąc bezwładne ciała za ręce i nogi, powrzucali je do ciężarówek, które odjechały. Za nimi odjechali Niemcy. Byliśmy pełni bólu, żalu, uczucia poniżenia i bezsilności i myśleliśmy, kiedy nadejdzie chwila odwetu, kiedy nadejdzie dzień, w którym Warszawa zapłaci wrogom za Wawer, Pawiak, Aleję Szucha i publiczne egzekucje. I oto teraz patrzyłem na to samo miejsce, na którym ginęli nasi bracia, i myślałem, że nadszedł dzień odwetu.
Poprosiłem dr. Manteuffla, żeby mnie zwolnił na kilka godzin, gdyż chciałem iść do domu i pożegnać rodzinę. Mieszkaliśmy wtedy przy ulicy Piusa XI nr 3 (Pięknej). Z domu zabrałem trochę bielizny, kawałek boczku i księgę pamiątkową, w której notowałem ważniejsze wydarzenia w naszej rodzinie. Zapakowaliśmy to z żoną do maleńkiej walizeczki, z którą wyruszałem już raz na wojnę 31 VIII 1939 r., a która dziwnym trafem [...]

OD ULICY FOKSAL DO PRUSZKOWA
Mój udział w powstańczej służbie zdrowia, chociaż brzmi to może paradoksalnie, rozpoczął się formalnie od momentu, gdy jako ranny oficer Armii Krajowej zostałem przyniesiony do szpitala powstańczego przy ul. Foksal 5, gdzie obecnie mieści się Klub Dziennikarza. Było to już po upadku Powiśla. Nasze oddziały wycofywały się Tamką do góry i po pewnym czasie wytworzyła się w miarę ustabilizowana sytuacja: nasze pozycje znajdowały się po jednej stronie placyku na Okólniku, a po drugiej stronie, tam gdzie obecnie mieści się gmach Towarzystwa im. Chopina, były już pozycje niemieckie. Nie potrafię dziś dokładnie ustalić daty, ale musiało to być w okresie 6-8 IX. Stałem w bramie domu, w którym mieściła się biblioteka Krasińskich, gdy nagle rozpoczął się kolejny nalot stukasów. Ryk pikującego samolotu i huk wybuchu zlały się niemal w jeden dźwięk. Gwałtowny podmuch rzucił mnie na ziemię, a potem był już tylko gryzący dym, ciemność przed oczyma i uczucie duszenia się.
Ocknąłem się w szpitalu powstańczym na ul. Foksal, gdzie ranę głowy opatrzyli mi doktorzy Zdzisław Zajączkowski (późniejszy kierownik Wydziału Zdrowia Stołecznej Rady Narodowej) i Tadeusz Badziak. Ponieważ chwilowo byłem niezdolny do służby liniowej, a wymienieni wyżej lekarze znali mnie jako studenta medycyny tajnego Uniwersytetu Warszawskiego, zostałem włączony do personelu szpitala, w którym przeważali lekarze i pielęgniarki ze Szpitala Czerwonego Krzyża. Personelu coraz bardziej brakowało, a napływ rannych powstańców i ludności cywilnej był coraz większy, gdyż szpital znalazł się na linii walki. Moja praca sprowadzała się do robienia opatrunków i noszenia rannych.
Nie trwało to długo, gdyż już następnego dnia w budynek uderzyły miny, wystrzelone przez miotacz, którego charakterystyczne wystrzały przypominały ryk krowy lub łoskot przesuwanej szafy. Budynek zaczął płonąć, więc zarówno personel szpitala jak i lżej ranni wynosili leżących [...]

Władysław Rucki urodził się 27 X 1895 w Orle (Rosja). Dyplom lekarski uzyskał na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie w 1928. Pracował początkowo jako chirurg we Lwowie, Przasnyszu, Piotrkowie i w końcu w Warszawie w CWSan. Od 1938 r. był ordynatorem Oddziału Chirurgii Szpitala Ujazdowskiego w Warszawie.
Godzina W zastała go w domu przy ul. Orzechowskiej 3. Dr Rucki zorganizował natychmiast w piwnicy swego domu punkt szpitalny dla rannych powstańców i ludności cywilnej. Na parterze miał swój dobrze wyposażony gabinet. Dr Rucki udzielał pomocy i ratował życie ludzkie aż do momentu wypędzenia do przez Niemców z Warszawy w końcu września 1944 r. W obozie w Pruszkowie nadal udzielał pomocy rannym i chorym.
Po zakończeniu wojny dr Rucki był ordynatorem Oddziału Chirurgicznego VIII Okręgowego Szpitala Wojskowego w Poznaniu. Po zwolnieniu z wojska był Dyrektorem Pogotowia Ratunkowego. W okresie stalinowskim dr Rucki był prześladowany za swoje poglądy polityczne i religijne i dłuższy czas był bez pracy. Zmuszony został do wyjazdu z Poznania. Przez kilka lat był dyrektorem i ordynatorem w szpitalu w Grodzisku Wielkopolskim, w Nowym Tomyślu, Szamocinie, Rawiczu i Międzychodzie. W 1958 r. wrócił do Poznania. Do śmierci pracował w przychodni ZUS.
Zmarł 8 lutego 1967 r.
Opr. Jolanta Grottel – córka

WOLNOŚĆ WŚRÓD WALK. WSPOMNIENIA Z POWSTANIA WARSZAWSKIEGO

 Nadchodzi koniec lipca 1944 r. Od wschodu nadciąga front. Ulicami Warszawy ewakuują się pospiesznie różne instytucje niemieckie cywilne i paramilitarne załadowane przeróżnym sprzętem. Uchodzą w kierunku zachodnim. We wtorek 1 VIII, zaraz po przyjeździe do Ujazdowa, zgłaszam się do pani Marii Michnikowskiej, która kieruje mnie do Instytutu Głuchoniemych przy Pl. Trzech Krzyży. Tam od wskazanej mi osoby dostaję przydział: Wspólna 61 m. 2, godz. 15. Wracam do Podkowy Leśnej, biorę swój szarozielony płaszcz, torbę sanitarną i trochę osobistych drobiazgów na te cztery, pięć dni powstania, jak się wówczas mówiło.
Na Wspólnej 61 w parterowym mieszkaniu państwa Ziembińskich zbiera się grupa Wojskowej Służby Kobiet (WSK). Kapitan Ziembiński Jastrzębiec jest szefem grupy Wojskowej Służby Ochrony Powstania (WSOP). Jego żona należy do WSK. O umówionej godzinie nadchodzą: lek. dentysta Stefania Maciszewska (Stenia), Halina Chrapowicka (Halina I), Halina Komorowska (Izola), studentka medycyny Maria Kobuszewska (Marysia) i Halina II, której nazwiska nie pamiętam. Naszą komendantką jest Wanda Lubecka (Misia), czterdziestokilkuletnia osoba, w oficerskim trenczu. Człowiek prawy i nam życzliwy. Przychodzi lek. med. Zosia Bratkowska (Barbara). Dokonuje zaprzysiężenia. Mija godzina 17. Przez podwórze przebiega grupka uzbrojonych młodych ludzi z biało-czerwonymi opaskami na rękawach. A więc zaczęło się. Nakładamy nasze opaski. Na czerwonym tle otoku czarne litery WSK, na białym – mały czerwony krzyż. Nazajutrz Misia przynosi nam legitymacje Armii Krajowej, drukowane na jasnoróżowym kartonie.
Granica dzielnicy powstańczej biegnie nieparzystą stroną Wspólnej, dalej Emilii Plater, Noakowskiego, Polną. W rękach niemieckich jest gmach Poczty na rogu Poznańskiej i Nowogrodzkiej, Ogród Pomologiczny (w czworoboku Chałubińskiego, Nowogrodzkiej, Emilii Plater i Wspólnej), budynek Ministerstwa Komunikacji i Politechnika. Ulicami chodzić nie sposób. Błyskawicznie tworzy się labirynt przejść podziemnych z podwórza w podwórze przez wybijane otwory w ścianach stykających się piwnic. [...]

TAMTE LATA, TAMTE DNI
Lata okupacji, matura, studia na tajnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich to wspomnienia, pomimo upływających lat, ciągle żywe i wzruszające. Lata młodzieńczych marzeń, wytężonej pracy, odwagi i głębokiego patriotyzmu.
   Do pracy konspiracyjnej w ZWZ zostałam zwerbowana jako łączniczka na tajnym komplecie gimnazjum im. Królowej Jadwigi w Warszawie w 1941 r. Moim zadaniem było przenoszenie meldunków z Mokotowa do Śródmieścia na ul. Żurawią. Nie znałam ani ich treści, ani przeznaczenia. Po kilku miesiącach kontakty te urwały się, a 14 II 1942 r. ZWZ został przekształcony w AK. Ponownie wstąpiłam do AK wiosną 1944 r. z poleceniem zorganizowania i przeszkolenia małego oddziału sanitarnego dla potrzeb IV oddz. obw. II, którego terenem działalności w planowanym powstaniu miał być Plac Narutowicza, a ściśle mówiąc zdobycie obsadzonego przez Niemców domu akademickiego. Byłam wówczas studentką medycyny II roku tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich działającego w Warszawie i teoretycznie byłam nieźle do tego zadania przygotowana. Zabrałam się żywo do pracy i przeszkoliłam trzy młode dziewczyny: Bożenę Malarską, Halinę Owczarek i Krystynę Szymczyk.
Wiosna 1944 r. była w Generalnej Guberni okresem szczególnych napięć. Załamywał się front wschodni, a w Warszawie panował niezwykły ruch. Niemcy organizowali przejściowe szpitale dla swoich rannych. Widziało się całe transporty powracających z frontu, obdartych i wynędzniałych żołnierzy niemieckich i nowe oddziały młodych, niepełnoletnich chłopców i pielęgniarek ciągnących na wschód. Ucisk władz niemieckich nieco zelżał, a przygotowania do powstania stawały się coraz bardziej gorączkowe. W czerwcu zdawałam końcowe egzaminy II roku studiów. Nie było to łatwe w czasie, kiedy ulicami przeciągały liczne kolumny uciekinierów niemieckich ze wschodu, z całym dobytkiem ulokowanym na furmankach, stadami bydła wlokącymi się za wozami i dziesiątkami psów szukających swych właścicieli. Nocami dudniły kolumny pancerne ciągnące na wschód lub syreny alarmowe dzikim wyciem [...]