Józef Rydygier

Dr Józef Rydygier nie był chirurgiem – często mylnie utożsamiano go ze słynnym prof. Ludwikiem Rydygierem (zm. 1920 r.), jego stryjecznym dziadkiem, jednym z najwybitniejszych chirurgów przełomu XIX i XX wieku.

Podczas okupacji działał w konspiracji, pełnił funkcję kuriera i współpracował z podziemnymi strukturami związanymi z redakcją „Kultury”. W czasie Powstania Warszawskiego angażował się w pomoc medyczną i organizacyjną.

Po wojnie prowadził prywatną praktykę lekarską w Warszawie, w mieszkaniu przy ul. Marszałkowskiej 18, gdzie przyjmował pacjentów – często nie pobierając opłat, zwłaszcza od artystów i ludzi pióra. W dowód wdzięczności otrzymywał od nich książki z dedykacjami, obrazy i rękopisy.

Jego żona, Hanna Rydygier, de voto Dajkowska, z domu Hoeke (z pierwszego małżeństwa Daykowska, ps. konspiracyjny „Hanka”), również brała udział w Powstaniu Warszawskim – pracowała w szpitalu powstańczym przy ul. Rakowieckiej 21. Jej pierwszy mąż został rozstrzelany w Miednoje. Po wojnie utrzymywała kontakty z polską emigracją, m.in. z Jerzym Giedroyciem, i podczas wyjazdów zagranicznych przewoziła materiały i korespondencję.

Dr Rydygier przyjaźnił się z aktorką Niną Andrycz, żoną premiera Józefa Cyrankiewicza. Ta długoletnia przyjaźń sięgająca czasów przedwojennych pozwalała mu w trudnych realiach powojennych na swobodniejsze działania i wspieranie środowisk niepodległościowych.

Zachowało się wiele jego osobistych pamiątek – dokumentów, listów, notatek i fotografii – świadczących o jego życiu i pracy.

Zmarł i został pochowany na cmentarzu w Wilanowie, tuż przy pałacu. Jego nagrobek wykonał przyjaciel, rzeźbiarz Alfons Karny.

Więcej informacji o działalności dr. Józefa Rydygiera można znaleźć w Polskim Słowniku Biograficznym, tom XXXIII/3, zeszyt 138 (hasło zaczynające się od „Rybicki Teofil”).